Program: OPUS 3

Numer: 2011/03/B/HS3/04845

Tytuł: Biskupi Cerkwi unickiej w Rzeczypospolitej w XVIII wieku.

Kierownik: dr Dorota Wereda

Termin realizacji: 2012-2014

 

 

   Celem projektu jest zebranie kompendium wiedzy o życiu i działalności biskupów Cerkwi unickiej metropolii kijowskiej w XVIII wieku. Dotychczas ta grupa społeczna nie była przedmiotem badań, chociaż miała zasadniczy wpływ na kształtowanie postaw znacznej część społeczeństwa Rzeczypospolitej doby przedrozbiorowej (ok. 4 mln co stanowiło około 40% mieszkańców Rzeczypospolitej). Szczegółowej analizie poddane zostaną zagadnienia dotyczące drogi do biskupstwa: pochodzenie społeczne, terytorialne, koligacje rodzinne. Ze względu na wpływy bazylianów w cerkwi unickiej zostanie przedstawiona działalność i osiągnięcia przyszłych biskupów w zgromadzeniu. Omówione zostaną ścieżki edukacji z próbą odtworzenia horyzontów intelektualnych. Rekonstrukcji poddane zostaną rekomendacje osób świeckich, stronnictw politycznych, dostojników kościelnych i cerkiewnych oraz panujących, które zdecydowały o nominacjach. Ceremonie konsekracji zostaną ukazane w aspekcie liturgicznym, ale również jako wydarzenie o randze uroczystości publicznej. Kolejną grupą problemów badawczych będzie poszukiwanie roli hierarchów Cerkwi unickiej w staropolskich strukturach społecznych: ustalenie płaszczyzny kontaktów z biskupami obrządku łacińskiego, z elitami politycznymi oraz ustalenie wzajemnych relacje w grupie. Ważnym zagadnieniem jest odtworzenie postaw wobec króla, Rzeczypospolitej oraz ustalenie, czy biskupi mogli i potrafili stworzyć grupę politycznego nacisku. Oprócz aktywności społeczno politycznej przedstawione zostanie zaangażowanie w działalność duszpasterską: wizytacje, organizację synodów, działalność oświatową, organizację koronacji wizerunków maryjnych, budowę gmachów katedr i rezydencji.

 

 

Efekty projektu:

 

 

14

 

Biskupi unickiej metropolii kijowskiej w XVIII wieku, Siedlce-Lublin 2013 spis treści

 

 

Biskupi uniccy wobec reform kalendarza w drugiej połowie XVIII wieku, „Roczniki Humanistyczne”, 59. 2, 2011, s. 147-169 PDF

 

 

Bo Honor Twój Biskupi, zaszczytem jest Prześwietnej Familii Szeptyckich. Inicjatywy biskupów Cerkwi unickiej z rodziny Szeptyckich podnoszące prestiż rodu w XVIII wieku, „Roczniki Humanistyczne”, 60. 2, 2012, s. 23-42 PDF

 

 

Hasła w:

Werdea encyklopedia

 

Encyklopedia Katolicka, t. 17, Lublin 2012; Encyklopedia Katolicka, t. 18, Lublin 2013

 

 

Romaszkan Grzegorz, [w:] EK, t. 17, 2012, szp. 280.

Rostocki Teodozy, [w:] EK, t. 17, 2012, szp. 363-364.

Siemaszko Józef, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 145-146.

Sokoliński-Drucki Laurenty, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 551.

Stebelski Ignacy, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 898-899.

Stebnowski Cezary, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 899.

Stecki Cyprian, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 899.

Stołpowicki-Lebiecki Kornel, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 982.

supraślska diecezja, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 1216.

Susza Jakub, [w:] EK, t. 18, 2013, szp. 1232-1233.